Biały szum dla niemowląt

Co to jest biały szum

Biały szum to jednostajny dźwięk, w którym wszystkie słyszalne częstotliwości brzmią z podobną siłą. Najprościej: to ten szum, który leciał w telewizorze, gdy kończył się program. Albo pracujący wiatrak, odkurzacz w sąsiednim pokoju, suszarka do włosów, deszcz uderzający o szybę.

W przyrodzie i w domu takich dźwięków jest więcej, niż się wydaje. Szum fal, wiatr w koronach drzew, praca klimatyzacji, burczenie lodówki. Łączy je to, że są stałe, przewidywalne i nie zawierają nagłych skoków głośności.

Dlaczego biały szum usypia niemowlaka

W brzuchu mamy jest naprawdę głośno. Dziecko przez dziewięć miesięcy słyszy bicie serca, przepływ krwi, pracę jelit i przytłumione dźwięki z zewnątrz. Cisza jest dla noworodka czymś zupełnie nowym i dla wielu dzieci niekomfortowym.

Biały szum działa na dwa sposoby. Po pierwsze przypomina to znajome tło i daje poczucie bezpieczeństwa. Po drugie maskuje nagłe dźwięki z otoczenia: trzaśnięcie drzwiami, bawiące się starsze rodzeństwo, przejeżdżającą pod oknem śmieciarkę. To właśnie te nagłe hałasy najczęściej wybudzają maluszka w środku drzemki.

Niemowlęta śpią w krótkich cyklach, po dwadzieścia do czterdziestu pięciu minut. Na przejściu między cyklami wypływają do snu płytkiego i wtedy najłatwiej je obudzić. Stałe tło dźwiękowe pomaga im przejść przez ten moment bez wybudzenia.

Biały szum dla dzieci do spania: kiedy pomaga, a kiedy nie

Sprawdza się najlepiej jako element stałego rytuału. Kąpiel, karmienie, przyciemnione światło, szum. Po kilku dniach dziecko zaczyna kojarzyć ten dźwięk z zasypianiem i reaguje na niego szybciej.

Pomaga też w trudniejszych momentach: przy kolkach, przy ząbkowaniu, w podróży, u babci, gdzie wszystko jest obce. Znajomy dźwięk robi z nieznanego miejsca coś trochę bardziej swojego.

Ale nie działa u każdego dziecka i nie na wszystko. Część niemowląt w ogóle na szum nie reaguje, a niektóre się nim drażnią. Jeśli po kilku wieczorach nie widzisz różnicy, nie forsuj tematu. Powodów, dla których dziecko nie chce spać, jest wiele i szum nie rozwiąże żadnego z nich, jeśli problemem jest głód, ząbkowanie albo pełna pielucha.

Jak długo puszczać biały szum i jak głośno

To pytanie wraca najczęściej, a odpowiedź jest prostsza, niż się wydaje: cicho, nie za blisko i tylko wtedy, gdy dziecko śpi.

• Cicho. Szum ma być tłem, nie ma zagłuszać. Jeśli musisz podnieść głos, żeby go przekrzyczeć, jest za głośny. Ustal najniższą głośność, która u Ciebie działa, i przy niej zostań.
• Nie przy główce. Źródło dźwięku nie powinno leżeć tuż przy uchu dziecka. Osobne urządzenia i głośniki ustawiaj z dala od łóżeczka, najlepiej po drugiej stronie pokoju.
• Tylko na czas snu. Włącz, gdy kładziesz dziecko, i ścisz albo wyłącz, gdy zaśnie. W ciągu dnia maluch powinien słyszeć normalne odgłosy domu.
• Nie na cały dzień. Krótsza ekspozycja to mniejsze ryzyko, a dziecko i tak nie potrzebuje szumu, gdy jest aktywne.

Jest różnica między głośnikiem a maskotką zaprojektowaną dla niemowląt. Zwykły sprzęt audio potrafi grać dowolnie głośno, więc odpowiedzialność za poziom spoczywa na Tobie. Maskotki i urządzenia usypiające przeznaczone dla najmłodszych mają maksymalną głośność ograniczoną już u źródła i podlegają normom bezpieczeństwa dla zabawek, dlatego są projektowane do używania w pobliżu dziecka. Jeśli nie masz pewności co do konkretnego produktu, zajrzyj do jego instrukcji.

Od jakiego wieku można używać

Biały szum dla noworodka można stosować od pierwszych dni życia, ale trzymaj się wtedy najcichszej nastawy. Narząd słuchu dopiero się rozwija i jest wrażliwy na długą ekspozycję na silne dźwięki.

Wokół pierwszych urodzin większość dzieci da się stopniowo odzwyczaić. Ściszaj szum o odrobinę co kilka wieczorów. Jeśli dziecko nadal śpi dobrze, idź dalej. Jeśli zaczyna się częściej wybudzać, wróć do poprzedniego poziomu i spróbuj za miesiąc.

Czy biały szum jest szkodliwy

Przy rozsądnym używaniu nie. Ryzyko pojawia się przy dwóch błędach: za głośno i za długo.

Kanadyjscy badacze ze Szpitala dla Dzieci w Toronto zmierzyli czternaście urządzeń usypiających dostępnych na rynku, odtwarzając je na maksymalnej głośności. Okazało się, że wszystkie przekraczały poziom zalecany dla oddziałów noworodkowych, a trzy grały tak głośno jak hałas przemysłowy. Wniosek autorów dla rodziców sprowadza się do trzech punktów: stawiaj urządzenie jak najdalej od dziecka i nigdy w łóżeczku, odtwarzaj cicho i używaj krótko.

Kluczowe słowo to "na maksymalnej głośności". Żadne z tych urządzeń nie jest niebezpieczne, gdy gra cicho. Badanie pokazuje, że możliwość podkręcenia dźwięku istnieje, a nie że szum sam w sobie szkodzi.

Drugi minus jest praktyczny, nie zdrowotny. Dziecko może przyzwyczaić się do szumu na tyle, że bez niego trudniej mu zasnąć. To bywa kłopotem podczas nocowania poza domem albo przy adaptacji w żłobku. Nie jest to powód, żeby rezygnować, ale warto od czasu do czasu położyć dziecko bez szumu.

Biały szum, różowy czy brązowy: który wybrać

Kolory szumu to nie marketing, tylko sposób opisania rozkładu częstotliwości.

	Biały	Różowy	Brązowy
Charakterystyka	wszystkie częstotliwości równo	mniej wysokich tonów	najwięcej niskich, najgłębszy
Brzmi jak	telewizor bez sygnału, suszarka	deszcz, szum liści, fale	wodospad, odległy grzmot
Dla kogo	maskowanie ostrych hałasów	dzieci wrażliwe na wysokie tony	częściej dorośli, koncentracja

Dla niemowląt najczęściej wybiera się biały albo różowy. Różowy szum dla niemowląt bywa łagodniejszym punktem startu, bo ma mniej wysokich częstotliwości i bliżej mu do dźwięków, które dziecko zna z brzucha mamy. Jeśli Twojego malucha biały szum drażni, warto spróbować różowego, zanim zrezygnujesz z metody.

Istnieją też inne kolory: szary, niebieski, fioletowy. Przy usypianiu niemowlaka nie mają praktycznego zastosowania.

Szum dla niemowlaka w praktyce: co włączyć

Źródeł jest kilka i każde ma swoje wady.

Telefon lub playlista. Za darmo i od ręki, ale telefon zostaje w pokoju dziecka, ekran świeci, a nagranie w pewnym momencie się kończy albo wchodzi reklama.

Sprzęt domowy. Suszarka, odkurzacz, wiatrak. Działają, ale są wyraźnie głośniejsze, niż potrzeba, a suszarka dodatkowo grzeje. Do doraźnego uspokojenia płaczącego dziecka na pięć minut, nie na całą drzemkę.

Maskotki i urządzenia usypiające. Zaprojektowane pod ten cel, z ograniczoną maksymalną głośnością i automatycznym wyłączaniem. Biały szum do spania mają wbudowany razem z innymi dźwiękami, więc nie trzeba szukać nagrania. Wygodne w wózku i w podróży.

Klepisie grają różowy szum, czyli tę łagodniejszą odmianę, a oprócz tego kołysanki, dźwięki natury i bicie serca. Największą różnicą jest jednak to, że dźwięk to u nich dodatek do klepania: miękka dłoń rytmicznie klepie dziecko po plecach lub pupie, naśladując gest, który rodzice wykonują instynktownie. Dla części dzieci to działa lepiej niż sam dźwięk.

Najczęściej zadawane pytania

Czy biały szum jest dobry dla niemowlaka?

Dla wielu dzieci tak, pod warunkiem rozsądnego używania: cicho, nie tuż przy główce i tylko na czas snu. Nie każde niemowlę na niego reaguje, więc traktuj to jako jedną z metod, nie jako rozwiązanie na wszystko.

Jak długo dziecko może słuchać białego szumu?

Podczas drzemek i w nocy, czyli zwykle kilka godzin dziennie. Nie zostawiaj go włączonego przez cały dzień, gdy dziecko nie śpi. W tym czasie maluch powinien słyszeć rozmowy, muzykę i zwykłe odgłosy domu, bo to wspiera rozwój słuchu i mowy.

Czy wyłączać biały szum po zaśnięciu?

Zalecenia różnią się między źródłami. Ostrożniejsze podejście to wyłączenie albo wyraźne ściszenie po zaśnięciu, żeby ograniczyć całkowity czas ekspozycji. Wiele urządzeń ma funkcję automatycznego wyłączania po ustalonym czasie i to najwygodniejsze rozwiązanie.

Dlaczego biały szum usypia?

Przypomina dźwięki z życia prenatalnego i daje poczucie bezpieczeństwa, a jednocześnie maskuje nagłe hałasy z otoczenia, które najczęściej wybudzają dziecko między cyklami snu.

Czy warto zamienić biały szum na inny kolor?

Różowy ma mniej wysokich częstotliwości, przez co brzmi łagodniej i bardziej naturalnie, jak deszcz albo szum liści. Biały jest bardziej "ostry" i przypomina szum telewizora. Dla niemowląt oba się sprawdzają, ale różowy bywa lepiej tolerowany.

Czy odgłosy natury to biały szum?

Szum deszczu, fal czy wiatru mają zbliżoną charakterystykę i sprawdzają się jako szum dla dziecka do spania, choć technicznie bliżej im do szumu różowego. W praktyce można ich używać zamiennie.

Jaki szum jest najlepszy dla niemowlaka?

Nie ma jednej odpowiedzi, bo dzieci reagują różnie. Zacznij od różowego lub białego, obserwuj reakcję przez kilka wieczorów i zostań przy tym, który działa. Ważniejsze od koloru jest to, żeby dźwięk był stały, cichy i zawsze ten sam.

Podsumowanie

Biały szum to prosta i tania metoda, która wielu rodzicom realnie ułatwia wieczory. Nie jest magią i nie zadziała u każdego dziecka, ale warto spróbować, bo nic nie kosztuje.

Trzy zasady, które wystarczy zapamiętać: cicho, nie tuż przy uchu dziecka i tylko na czas snu. Przy nich korzystanie z szumu jest bezpieczne, a Ty masz szansę na spokojniejszą noc razem z maluchem.

Źródła

• Hugh S.C., Wolter N.E., Propst E.J., Gordon K.A., Cushing S.L., Papsin B.C., Infant Sleep Machines and Hazardous Sound Pressure Levels, Pediatrics 2014;133(4):677-681. Pomiary maksymalnej głośności czternastu urządzeń usypiających, wykonane w Szpitalu dla Dzieci w Toronto.